Opracowania
 
 
 
 
 
KONFLIKT W ZATOCE PERSKIEJ - AGRESJA IRACKA NA KUWEJT
 
  • 2 sierpnia 1990 roku - wojska irackie zajęły Kuwejt - emir i rząd kuwejcki schronili się w Arabii Saudyjskiej
  • Irak już od dawna zgłaszał roszczenia do Kuwejtu, uznając go za swą historyczną i geograficzną część - choć Kuwejt uzyskał niepodległość w 1961 roku, został uznany przez Irak dopiero w 1973 roku
  • wśród argumentów, które miały usprawiedliwić działanie Iraku były m.in. zarzut o celowe przekraczanie przez Kuwejt norm wydobycia ropy naftowej przewidzianych przez OPEC, co miało prowadzić do obniżenia cen ropy na rynku światowym oraz oskarżenia o rzekomo bezprawne korzystanie przez Kuwejt z zasobów pola naftowego Rumaila, leżącego na granicy iracko - kuwejckiej, co miało systematycznie uszczuplać złoża irackie
  • rzeczywistym powodem agresji była chęć przechwycenia bogactw Kuwejtu, co z jednej strony miało podreperować pozycję polityczną Saddama Husajna, nadszarpniętą długoletnią, nieefektywną wojną z Iranem (1980-88), a z drugiej umożliwić szybszą odbudowę wyniszczonego wojną kraju
  • strategiczne znaczenie rejonu Zatoki Perskiej, gdzie znajduje się 2/3 rozpoznanych światowych zasobów ropy naftowej oraz obawy o możliwość kolejnych podbojów irackich sprawiły, że konflikt nabrał charakteru kryzysu światowego
  • Irak poparły jedynie: Libia, Jordania, Jemen oraz OWP
  • 4 sierpnia 1990 roku - Stany Zjednoczone podjęły decyzję o wysłaniu swoich wojsk w ramach operacji "Pustynna Tarcza" na teren Arabii Saudyjskiej
  • Rada Bezpieczeństwa ONZ potępiła agresję, wprowadziła zakaz importu irackiej ropy oraz nałożyła embargo gospodarcze na Irak
  • 29 listopada 1990 roku - Rada Bezpieczeństwa ONZ upoważniła kraje koalicji antyirackiej do udzielenia pomocy wojskowej Kuwejtowi w celu jego wyzwolenia, jeśli Irak nie wycofa się dobrowolnie do 15 stycznia 1991 roku
  • była to pierwsza od powstania ONZ tak zgodna akcja pięciu wielkich mocarstw, stałych członków ONZ - było to możliwe dzięki zakończeniu zimnej wojny: ZSRR po raz pierwszy od zakończenia II wojny światowej znalazł się w konflikcie po tej samej stronie co Stany Zjednoczone
  • w skład sił zbrojnych koalicji antyirackiej, liczących około 700 tysięcy żołnierzy, poza wojskami Stanów Zjednoczonych, wchodziły oddziały z: Arabii Saudyjskiej, Bangladeszu, Egiptu, Francji, Kanady, Kuwejtu, Pakistanu, Syrii, Wielkiej Brytanii, Włoch i Zjednoczonych Emiratów Arabskich, a ponadto symboliczne kontyngenty z wielu innych krajów, m.in. z Polski
  • siłami wojskowymi koalicji dowodził amerykański generał, Norman Schwarzkopf
  • 16 stycznia 1991 roku - po upływie terminu ultimatum Rady Bezpieczeństwa ONZ, rozpoczęły się zmasowane ataki lotnicze na Irak - akcję zbrojną przeciw Irakowi określono kryptonimem "Pustynna Burza"
  • Saddam Husajn rozpoczął bombardowanie Izraela przy pomocy rakiet Scud, chcąc wciągnąć do wojny państwo żydowskie - liczył, że zaangażowanie Izraela w wojnę rozbije solidarność koalicji, w której skład wchodziły też kraje arabskie, nienawidzące Izraela, jednak Izrael nie dał się sprowokować
  • 23 lutego 1991 roku - rozpoczęto operację lądową przeciw Irakowi
  • liczba ofiar po stronie koalicji wyniosła kilkaset osób, a po stronie irackiej straty szacuje się na kilkaset tysięcy
  • 27 lutego 1991 roku - Husajn zgodził się na wycofanie wojsk irackich z Kuwejtu
  • na mocy rozejmu zobowiązano Irak m.in. do ujawnienia stanu prac nad bronią nuklearną, wprowadzono ograniczenia w eksporcie irackiej ropy, zażądano wypłacenia przez Irak odszkodowań i wprowadzono zakaz irackich lotów poniżej 33 równoleżnika
  • przed wycofaniem się z Kuwejtu Irak podpalił szyby naftowe w Kuwejcie, co wywołało katastrofę ekologiczną w Zatoce Perskiej
  • klęski irackie, ponoszone w wojnie w Zatoce Perskiej, sprowokowały do powstania Kurdów
  • Kurdowie - naród mieszkający w Kurdystanie, krainie podzielonej między Irak, Turcję Iran oraz Syrię - pierwotnie mieli uzyskać swoje państwo na mocy traktatu zawartego w Sevres przez kraje ententy z pokonanym Imperium Osmańskim po I wojnie światowej, jednak traktat ten nigdy nie wszedł w życie i w 1923 roku podzielono ten obszar właśnie między Irak, Turcję, Iran i Syrię - od tego czasu Kurdowie walczą o niepodległość
  • powstanie kurdyjskie w Iraku zostało krwawo stłumione - tysiące Kurdów uciekło za granicę
  • państwa koalicji antyirackiej postanowiły interweniować i w efekcie utworzono w północnym Iraku strefę bezpieczeństwa dla Kurdów - samoloty i śmigłowce Iraku otrzymały zakaz latania powyżej 36 równoleżnika
  • 1992 rok - ONZ zaaprobowała przesunięcie granicy iracko - kuwejckiej na korzyść Kuwejtu - Kuwejt otrzymał 120 km2 roponośnego terenu
  • w następnych latach Saddam Husajn wyrzucił z Iraku inspektorów, którzy mieli sprawdzić, czy Irak faktycznie zaprzestał produkcji broni masowego rażenia
  • złagodzono emargo na sprzedaż irackiej ropy naftowej, pozwalając, aby Irak nabywał za zdobyte w ten sposób pieniądze żywność
  • równocześnie rozpadła się jedność dawnej koalicji antyirackiej - przede wszystkim Rosja i Chiny przestały popierać twardy kurs antyiracki
  • chociaż Stany Zjednoczone hojnie subsydiowały iracką opozycję, Saddam Husajn nadal pozostaje u władzy
 
 
 
 
Site copyrights© 2006 by Karol Ginter