Wojna krymska
- Mikołaj I nazwał Turcję "chorym człowiekiem Europy"
- w spory o Turcję zaangażowane były przede wszystkim: Austria, Francja, Rosja i Wielka Brytania - gdy istniało niebezpieczeństwo, że któreś z państw uzyska zbyt duże korzyści kosztem Turcji, pozostałe stawały w obronie Turcji
- w 1850 roku zaczął zaostrzać się spór między duchowieństwem katolickim a prawosławnym o miejsca święte, czyli o prawo do opieki nad świątyniami chrześcijańskimi w Betlejem i Jerozolimie - katolików popierała Francja, prawosławnych Rosja
- sułtan (nie bez wpływu Napoleona III) poparł katolików, co stało się pretekstem do wojny - Mikołaj I skierował do sułtana żądanie zagwarantowania prawosławnym prawa do opieki nad miejscami świętymi, a Rosji prawa do opieki nad prawosławnymi
- równocześnie car zabiegał o poparcie Wielkiej Brytanii, oferując podział wpływów w Turcji, jednak jego propozycje zostały odrzucone
- car liczył także na poparcie Austrii, której pomógł w 1849 roku w stłumieniu powstania węgierskiego
- po odmownej odpowiedzi sułtana na żądania cara, wojska rosyjskie w czerwcu 1853 roku wkroczyły do Mołdawii i Wołoszczyzny
- październik 1853 roku - w odpowiedzi Turcja wypowiedziała wojnę Rosji - początek wojny krymskiej (1853-56)
- listopad 1853 rok - flota rosyjska pod dowództwem admirała Pawła Nachimowa zniszczyła pod Synopą dużą część floty tureckiej
- marzec 1854 rok - do wojny, po stronie Turcji, włączyły się Francja i Wielka Brytania
- sierpień 1854 rok - pod naciskiem Austrii Rosja wycofała się z księstw naddunajskich
- wrzesień 1854 rok - wojska brytyjsko-francuskie wylądowały na Krymie
- 1854 rok - w brytyjskich szpitalach polowych zaczęła pracować Florence Nighingale, organizując nowoczesną służbę pielęgniarską
- styczeń 1855 rok - do wojny, po stronie Turcji, przyłączyło się Królestwo Sardynii
- marzec 1855 roku - nowym carem, po śmierci Mikołaja I, został Aleksander II
- wrzesień 1855 roku - po blisko rocznej obronie padła rosyjska twierdza Sewastopol
- luty-marzec 1856 roku - kongres paryski - w Paryżu obradowali przedstawiciele: Austrii, Francji, Prus, Sardynii, Turcji i Wielkiej Brytanii
- zagwarantowano integralność terytorialną Turcji
- zagwarantowano autonomię Serbii, Mołdawii i Wołoszczyzny
- sułtan obiecał zrównać w prawach chrześcijan i muzułmanów
- Morze Czarne miało być neutralne (żadne państwo nie mogło utrzymywać na nim okrętów wojennych)